Special: Stratencircuits in de Formule 1

Special: Stratencircuits in de Formule 1

8 november 2018 – Met de Grand Prix van Vietnam in Hanoi krijgt de Formule 1 weer een extra stratencircuit op de kalender. Aan de eerste tekeningen te zien is het circuit snel en beschikt het over voldoende inhaalmogelijkheden. Dat laatste is echter vaak wel het probleem van de circuits in het midden van de stad. Het ziet er allemaal geweldig uit, maar echt leuk racen kan je wel vergeten. In het verleden is er al door flink wat steden gejakkerd en daarom vandaag in de special: stratencircuits in de Formule 1.

Een stratencircuit is vaak een dilemma voor de organisatoren. Ja, het is prachtig en uniek en ja, de sfeer is compleet anders dan een conventionele baan, maar het racen is lang niet altijd zoals het zou kunnen zijn. Racen door een straat betekent weinig ruimte voor jezelf, laat staan voor iemand naast je. En het kleinste foutje kan betekenen dat je onherroepelijk het beton of de vangrail kust, waardoor je dus wel ontzettend zeker van je zaak moet zijn, wil je iemand in gaan halen. Treintje rijden is het risico, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn.

Hakkinen test de kerbstones
Eigenlijk ligt het beste, meest spectaculaire stratencircuit in Australië. Monaco is geweldig, maar vooral omdat het Monaco is. Niet omdat de races er zo fantastisch zijn. Behalve als het regent, maar dat telt niet. Nee, het circuit van Adelaide, waar de Formule 1 van 1985 tot en met 1995 jaarlijks het seizoen afsloot, is een waanzinnige baan. Het begint al bij de eerste bocht, wat een chicane is met flink hoge kerbstones. Het is zeker geen trage chicane, maar de randstenen houden je wel koest. Alex Zanardi wilde er ooit flink hard overheen, maar belandde bijna op zijn dak. De rest van het circuit bestaat uit haakse bochten en een lang recht stuk met een hairpin aan het einde, waar je wel degelijk kan inhalen. Het is zonde dat de Formule 1 er is vertrokken, maar de Australische V8-monsters komen er nog altijd. Wie ooit in de gelegenheid is, moet eens een kijkje gaan nemen bij die magistrale raceklasse.

Gilles Villeneuve in Long Beach
In Amerika heeft de Formule 1 ook op stratencircuits gereden. De bekendste en meest geliefde was Long Beach. Van 1976 tot en met 1983 kwam men daar en werden er memorabele races gereden. Het circuit kende een enorm, licht gebogen recht stuk en prachtige hoogteverschillen. Het was zeer lastig om de auto op die plaatsen niet te laten uitbreken. Daarbij ligt Long Beach in Californië, voor de snelle jongens van de Formule 1 destijds geen vervelende plek om de tijd te doden.

Alan Jones in Las Vegas
Omdat Long Beach werkte, probeerden verschillende andere steden het ook. Het dieptepunt was Caesar's Palace in Las Vegas. De parkeerplaats van het casino werd in 1981 en 1982 omgebouwd tot een redelijk fantasieloos circuit. Wat het geheel nog erger maakte, was de zinderende hitte in de woestijn van Nevada, die de coureurs het gehele weekend op de pijnbank legde. Dat gebeurde ook in Dallas, in 1984. Daar zorgde de hitte niet alleen voor flauwvallende coureurs (Nigel Mansell stortte in toen hij zijn Lotus over de finish wilde duwen), maar ook voor opbrekend asfalt. De acteurs uit de naar de stad genoemde serie konden het geheel niet opfleuren; het bleef bij die ene trip. Verder werd er nog gereden in Detroit en Phoenix, maar toen de struisvogelrace in Phoenix meer bezoekers trok dan de Formule 1-wedstrijd, was het duidelijk: geen Amerikaanse stratencircuits meer. De plaatselijke bevolking kon er maar niet voor warmlopen en de coureurs konden prima leven zonder al die haakse bochten.

In Berlijn werd ook op een stratencircuit gereden, maar daarvoor moeten we wat verder terug in de tijd. De Avus-Ring was een mooi staaltje gekkenwerk. Het bestaat nog steeds, maar in 1959 was het ongeveer net zo veilig als rijden met een blinddoek om en een borrel op. Het circuit bestond uit twee lange rechte stukken, gescheiden door twee enorme kombochten. Toentertijd allemaal op klinkers, in plaats van asfalt. In 1959 waren muren en afrasteringen voor watjes, dus was het eenvoudig om over de rand van de kombocht de schieten. De Fransman Jean Behra kwam om het leven in een support-race toen exact dat gebeurde.

Verder is nog het circuit van Montjuich het vermelden waard. Gelegen op de berg in Barcelona was het misschien wel het mooiste stratencircuit dat de Formule 1 ooit kende. Veiligheid was echter een onderdeel dat de Spanjaarden minder goed onder de knie hadden. Toen het circus er in 1975 neerstreek, had het in het verleden al een paar flinke ongelukken zien gebeuren op de Catalaanse berg en stonden de coureurs erop dat de vangrails goed bevestigd werden en het hele circuit omsloten. Na veel vijven en zessen gingen de Spaanse officials zuchtend overstag en kwamen er vangrails.

'Don't crash here please', op een vangrail in Montjuich
Toen Emerson Fittipaldi echter op de donderdag voor de race voor een fotoshoot op een van de vangrails plaatsnam, zakte de boel bijna in elkaar. Wat bleek: de vangrails waren met hier en daar een boutje vastgezet en leken vooral geplaatst om de mekkerende coureurs tevreden te houden. Een staking dreigde, maar uiteindelijk ging de race toch van start. Helaas kregen de coureurs gelijk. Rolf Stommelen crashte en zijn auto belandde in het publiek. Vijf toeschouwes vonden de dood en de Formule 1 kwam er nooit meer terug.

Verder werd er in de jaren '50 nog gereden in Portugal, maar ook die races waren geen lang leven beschoren. Het is de tragiek van de stratencircuits. Vaak worden ze in het begin gezien als de meest geweldige locatie voor een race, maar valt het achteraf toch tegen. Alleen Monaco is tot nu toe een blijvertje gebleken, maar zoiets heet traditie. Montreal en Melbourne zijn strikt gezien stratencircuits, maar rijden door een park, dus dat valt te betwisten. Het is te hopen voor Hanoi dat we over twee jaar een geweldige race voorgeschoteld krijgen die zonder incidenten verloopt. Men zal in Vietnam vooral kijken naar de recent verreden races op stratencircuits. Vanaf 2008 probeerde de koningsklasse het in Valencia, maar racen door een tamelijk troosteloze haven bleek geen succes.

In dat opzicht brachten de raceweekenden in Baku en Singapore meer spektakel. De race in Azerbeidzjan kende een wat moeizame aanloop met een tamelijk saaie editie in 2016, maar kwam vanaf vorig jaar helemaal los met allerlei onverwachte plotwendingen. De bijzondere baan met vele lange rechte stukken en extreem smalle passages zorgde in 2017 bijvoorbeeld voor een waar spektakelstuk, waarin slechts dertien bolides de eindstreep haalden en Lance Stroll miraculeus op het podium belandde. Dit jaar kreeg de merkwaardige omloop wederom menig Formule 1-fan op het puntje van de stoel, met volop actie en de crash tussen Max Verstappen en Daniel Ricciardo als meest opmerkelijke moment. De afgelopen twee edities smaken met andere woorden naar meer van het onverwachte.

Singapore vormt vanwege een compleet eigen identiteit eveneens een meerwaarde, al is dat meer aan de randvoorwaarden dan aan de uitgetekende baan zelf te danken. De Grand Prix werd groots gepresenteerd als de 'F1's Night Race' en heeft die hoge verwachtingen in de eerste elf seizoenen best aardig waargemaakt. Het evenement heeft vanwege de wereldstad en het kunstlicht een compleet eigen dynamiek en is sinds 2008 uitgegroeid tot een soort jonge klassieker op de kalender voor zowel coureurs als fans. Het is door de atypische layout bovendien een van de weinige circuits waar meerdere teams (lees: Mercedes, Ferrari en Red Bull) allen een serieuze kans op winst maken. Alhoewel lang niet alle bovenstaande stratencircuits een aanwinst bleken, lijken Singapore en Baku dat door hun eigen identiteit dus wel te zijn. Hanoi zal dit goede voorbeeld willen volgen, in 2020 staat de stratenrace voor het eerst op de kalender. Met name het schier eindeloze rechte stuk valt op. Een eigen dynamiek lijkt het circuit wel te hebben, maar we moeten afwachten in hoeverre ook deze nieuwe baan voor veel spektakel gaat zorgen.

gerelateerd

Reacties

Meer nieuws

  1. dinsdag 20 november 2018

  2. maandag 19 november 2018

  3. zondag 18 november 2018