Twintig jaar geleden: Luyendijk schrijft geschiedenis

Twintig jaar geleden: Luyendijk schrijft geschiedenis

26 mei 2017 – Twintig jaar geleden won Arie Luyendijk voor de tweede maal de historische Indianapolis 500. De Sommelsdijker schaarde zich hiermee bij de allergrootsten van de Amerikaanse openwielracerij: nog altijd wordt de inmiddels 63-jarige op handen gedragen in de States. GPUpdate.net gaat terug naar de meimaand van 1997.



De 81ste uitvoering van de Indy 500 was een bijzonder chaotische. Op zondag kan er niet gereden worden door regenbuitjes - als het éindelijk droog is openen de hemelpoorten zich opnieuw en kunnen de wagens weer terug naar de garage. De Greatest Spectacle In Racing wordt uitgesteld tot maandag, maar ook dan gooit regen roet in het eten. Zo kan het zijn dat er op maandagavond nog maar vijftien van de tweehonderd ronden zijn afgelegd.

Polesitter Luyendijk, die zijn fonkelnieuwe G-Force van het Treadway-team vlák voor Tony Stewart naar P1 heeft getraind, hoopt vooral dat de race niet uitgesteld wordt naar het volgende weekend. "Wat mij betreft was het heel eenvoudig: we moeten het morgen weer proberen", blikt de inmiddels 63-jarige Luyendijk terug. "Dat we op dinsdag doorgingen had als voordeel dat je in je ritme bleef. Je moest ook niet teveel gaan denken - des te meer te denkt, des te meer problemen je ziet."

Controversiële maand

De Indy 500 van 1997 staat in het teken van het nieuwe materiaal. Een jaar eerder heeft de grote Amerikaanse openwielsplitsing plaatsgevonden - in het kort: IMS-baas Tony George ontketende een oorlog door 'zijn' baan van de CART-kalender af te halen en creëerde daaropvolgend de Indy Racing League, een serie die 'Amerikaanser' moest zijn dan de CART. Teams als Penske en Ganassi blijven de CART trouw en zullen zodoende jarenlang niet uitkomen in The Great Race.

Het hoogtepunt van de maand vol controverse is de kwalificatie. Onder de IRL-regels zullen de 25 vaste entries sowieso aan de start staan van de race die traditioneel 33 deelnemers heeft, maar als twee enkel voor de Indy ingeschreven rijders daardoor buiten de boot dreigen te vallen volgt er een rel. De twee coureurs zijn sneller dan de vaste rijders, maar worden door de ingewikkelde regel op de plaatsen 34 en 35 gerangschikt. 

Om de traditie van de snelste 33 te bewaren, maar de nieuwe regels niet direct overboord te gooien, wordt er een bijzondere oplossing gevonden. Beide rijders mogen toch van start gaan: zo staan er geen 33, maar 35 wagens op de grid. Daarvan halen er overigens liefst vijf (!) niet eens de groene vlag: de complete vijfde startrij maait elkaar nog voor het officiële startsignaal de muur in.

"Liever 236 met vertrouwen, dan 216 zonder"

Luyendijk heeft er vrees voor, al die rookies. Liefst dertien deelnemers maken voor de eerste keer hun opwachting tijdens de Indy 500 - naast Luyendijk en Stewart staat er in de persoon van Vincenzo Sospiri zelfs een nieuweling op de eerste rij. "Het probleem was dat het heel onzeker voor ons was tegen wie we reden. Die nieuwe jongens hadden we weleens ergens gezien, maar nog nooit hadden we tegen ze geracet. Ik bestudeerde ze heel nauwkeurig: weet wie je tegenstanders zijn, dacht ik altijd."

Ook het nieuwe materiaal kan Luyendijk nog niet helemaal bekoren. "In 1996 gingen we vreselijk hard, maar toen had ik ook vertrouwen. De wagens van '97 waren compleet anders: we verloren wel twintig mijl aan snelheid, maar het ding voelde veel minder vertrouwd aan. Ik rijd liever 236 met confidence dan 216 zonder - en dan had je ook nog nieuwe krachtbronnen, geen turbo's en popoff-valves meer. Zouden ze het überhaupt vijfhonderd mijl uithouden?"

Stewart vs. Luyendijk

Als de race eindelijk gestart wordt verliest Luyendijk zijn leidende positie vrij snel aan Stewart, die gedurende de gehele Month Of May een luis in de pels van de Sommelsdijker is. Het team van Smoke, zoals de populaire, uit Indiana afkomstige Stewart liefkozend wordt genoemd, protesteert zelfs tegen Luyendijk bij de wedstrijdleiding. Men is het niet eens met de manier waarop de Treadway-bolide met startnummer vijf tergend langzaam het tempo opvoert bij de herstarts - iets waar ook Stewart zich overigens meermaals schuldig aan maakt.

Stewart en Luyendijk zijn de hoofdrolspelers van de aanloop naar de wedstrijd. In de kwalificatie gaat het op het scherpst van de snede: de twee zijn véél sneller dan de rest van het veld, Sospiri krijgt een hele mijl aan zijn broek - en dat terwijl de Italiaan een ijzersterk gemiddelde neerzet. "Haha, daar werd mijn vrouw Mieke wel een beetje zenuwachtig door. Ik bleef maar trainen. Het ging om tiendes, honderdsten dus we zochten vanalles wat betreft downforce, bandenspanning en ga zo maar door. Uiteindelijk pakten we de pole dankzij de temperatuur: we wisten dat we bij een bepaalde buitentemperatuur het hardst gingen."

Gedurende de eerste helft van de race is het stuivertje wisselen aan kop: dan gaat Stewart aan de leiding, dan mag Luyendijk voorop. De Nederlander heeft twee langzame stops en verliest daarmee tijd, maar maakt het op de baan goed met een waanzinnige inhaalactie op Stewart, buitenom in de eerste bocht. Naarmate de race vordert komt Jeff Ward in het spel: de Amerikaan heeft echter te weinig brandstof mee om de race uit te rijden en moet zodoende kort voor het eind de pits opzoeken.

Teammaat Goodyear de pechvogel

In een rommelige slotfase - die kenmerkend is voor de maand in Indianapolis - volgen gele en groene vlaggen elkaar snel op. Steve Kinser, de King Of The Outlaw, die voor één keer de midget cars in heeft geruild voor IndyCars, zorgt in de slotfase voor een neutralisatie. Als de race wordt vrijgegeven schampt Stewart, die dan al kansloos is voor de zege doordat hij zijn motor af heeft laten slaan bij een pitstop, de muur. De wedstrijdleiding besluit de gele vlag te tonen - het is dan ronde 198, de vijfhonderd mijlen zijn bijna afgelegd.

Iedereen verwacht dat de race onder geel zal finishen, al is er geen pacecar op de baan om het tempo aan te geven. In de voorlaatste ronde wordt er plots met de groene vlag gezwaaid: we gaan dus toch nog een ronde op racesnelheid afleggen. Luyendijk reageert naar eigen zeggen verrast, maar in vergelijk met zijn directe tegenstander - teammaat Scott Goodyear - opereert hij razendsnel. De Nederlander, die de leiding in de schoot kreeg geworpen na het pitten van Ward en zichzelf in de juiste positie bracht door Goodyear te passeren, is zodoende gevlogen voor Goodyear de eindsprint in kan zetten.

"Dat is ook een stukje ervaring", analyseert Luyendijk. "In 1990, toen ik voor het eerst won, heb ik de witte vlag (indicatie van het ingaan van de laatste ronde, red.) helemaal niet gezien. Ik had me voorgenomen om hem deze keer niet te missen. Ik dacht ook dat we zouden finishen onder de yellow, maar ik bleef wel gefocust op de flag stand. Ik zag wit én groen, holy shit! Ik was zwaar ondertoerd en had het vermoeden dat iedereen mij voorbij zou rijden, maar blijkbaar was iedereen verrast."

Zo greep Goodyear - alweer - naast de zege. De Canadees was in 1992 van de laatste startplaats naar een tweede plek gevlogen: Al Unser junior klopte hem op de meet met 0.043 seconden. In '95 ging Goodyear aan de leiding, maar liep hij een stop-and-go penalty op door het te vroeg passeren van de pacecar. Twee jaar later laat de tweede Treadway-wagen te lang op zich wachten bij de herstart. "Men roept weleens dat ze Scott daar weer een kans hebben ontnomen om de Indy te winnen, maar dat is niet helemaal waar. Hij was verrast, dat was iedereen."

Luyendijk boekt zijn tweede zege op de Speedway, de baan waarop hij altijd snel was. In 1993, '97 en '99 werd de pole veroverd, in '98 lag een overwinning in het verschiet en in '96 reed de racelegende alle snelheidsrecords aan gort. Records die, anno 2017, nog altijd kaarsrecht overeind staan. "Ik hield van snelle bochten. Ik vond het ook heerlijk om het Scheivlak met een noodgang in te duiken. Op de IMS waren er vier snelle bochten, dat lag me gewoon bijzonder goed. Uiteindelijk had ik ook wel graag eens op een 'normaal' circuit gewonnen, maar mij hoor je niet klagen."

Lees ook: interview Arie Luyendijk, Hollandse grootheid in Amerika

Door: René Oudman


gerelateerd

Reacties

Meer nieuws

  1. woensdag 28 oktober 2020

  2. dinsdag 27 oktober 2020